GEO (generative engine optimization, Türkçesiyle üretken arama motoru optimizasyonu), markanızın ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude, Copilot ve Google'ın yapay zeka özetlerinin cevaplarında anılması ve kaynak gösterilmesi için yapılan çalışmadır. SEO, Google'daki mavi linklerde üst sıralara çıkmayı hedefler; GEO ise cevabın içinde adınızın geçmesini. İkisi aynı temele dayanır: taranabilir, indexli, net ve başka kaynaklarca doğrulanan içerik.
GEO, AEO, AI SEO, LLM SEO: aynı şey mi?
Büyük ölçüde evet. Hepsi aynı işi farklı adlarla anlatıyor:
- GEO (generative engine optimization): Yapay zeka cevaplarında görünürlük. Terimi, 2023'te yayımlanan "GEO: Generative Engine Optimization" başlıklı akademik makale yaygınlaştırdı. Makale, içeriğe kaynak, alıntı ve istatistik eklemenin yapay zeka cevaplarındaki görünürlüğü belirgin biçimde artırdığını gösterdi.
- AEO (answer engine optimization): Cevap motorları için optimizasyon. Öne çıkan snippet'ler ve sesli asistanlar döneminden kalma, biraz daha eski bir terim.
- AI SEO, LLM SEO, yapay zeka SEO'su: Pazarlamada kullanılan genel adlar.
Türkiye'de en çok "GEO" ve "yapay zeka SEO'su" deniyor. Müşteri tarafında ise kimse terim kullanmıyor; "yapay zekada çıkmak istiyorum" ya da "ChatGPT'de aratınca çıkmıyorum" deniyor.
SEO ile GEO arasındaki fark
| SEO | GEO | |
|---|---|---|
| Hedef | Google sonuçlarında üst sıra | Yapay zeka cevabında anılmak ve kaynak gösterilmek |
| Kullanıcı ne görür | On link | Birkaç marka adı ve kısa açıklama |
| Başarı ölçüsü | Sıra, tıklama, gösterim | Kaç soruda anıldığınız, sıranız, kaynak gösterilme |
| Neye bakılır | Anahtar kelime, sayfa kalitesi, linkler | Soruya net cevap, başka kaynaklarda anılma, tutarlı bilgi |
| Nerede çalışılır | Ağırlıkla kendi siteniz | Siteniz, dizinler, listeler, profiller, haberler |
| Ölçüm | Search Console, Analytics | Soru seti takibi, Analytics'te yapay zeka kaynaklı ziyaretler |
GEO, SEO'nun yerine geçmiyor. Yapay zeka araçlarının çoğu cevap verirken web'de arama yapıyor ve arama motorlarının dizinlerini kullanıyor. Google'da indexli olmayan bir sayfayı Gemini ve Google'ın yapay zeka özeti de göremez.
GEO nasıl yapılır?
- Ölçüm: Müşterinizin soracağı 20 soruda bugün kim çıkıyor? (Nasıl test edilir)
- Teknik temel: Yapay zeka tarayıcılarına izin, Google'da ve Bing'de index, JavaScript'e bağlı olmayan içerik, yapısal veri.
- Net tanım: Ne yaptığınızı söyleyen tek cümle; her yerde aynı firma bilgisi.
- Soru-cevap içerikleri: Fiyat, süreç, karşılaştırma, alternatifler; cevabı ilk paragrafta veren sayfalar.
- Dış kaynaklar: Dizinler, Google İşletme Profili, sektör listeleri, haberler.
- Takip: Aynı soruları her ay yeniden sormak.
Adımların ayrıntısı yapay zekada çıkmak için 7 adım yazısında.
llms.txt nedir, gerekli mi?
llms.txt, sitenin kök dizinine konan ve sitenizi yapay zeka modellerine kısaca anlatan bir metin dosyası; 2024'te önerilmiş bir standart. Dürüst cevap: büyük yapay zeka şirketlerinden hiçbiri bu dosyayı cevaplarında kullandığını açıkça doğrulamış değil. Hazırlaması bir saat sürüyor ve zararı yok; ben kendi sitelerimde kullanıyorum. Ama GEO'nun ana parçası değil: önce tarayıcı erişimi, index ve içerik.
GEO kimlere lazım?
En çok, müşterisinin karar vermeden önce araştırdığı ve soru sorduğu işlere:
- Yurt dışına satan firmalar: Sağlık turizmi, yabancıya konut, ihracat, turizm. Yabancı alıcı firmanızı tanımıyor; ilk listesini çoğu zaman bir yapay zekaya sorarak yapıyor.
- Yazılım ve B2B hizmet: "X için en iyi araç hangisi?" sorusu artık yapay zekaya soruluyor.
- Yüksek tutarlı, düşünülerek alınan hizmetler: Hukuk, danışmanlık, eğitim, özel sağlık.
Daha az lazım olanlar: anlık, düşük tutarlı ve tamamen yerel alışverişler. Mahalledeki fırın için Google İşletme Profili hâlâ çok daha önemli.
Sonuç ne zaman gelir?
Teknik düzeltmeler birkaç haftada Search Console'da görünür. İçeriklerin ve dış kaynakların yapay zeka cevaplarına yansıması aylar alır. Kendi ürünüm ChartPilot'ta Temmuz sonunda Google'da indexli sayfa sayısı tek haneliydi; Ekim'de 58'di ve Temmuz–Ekim arasında ChatGPT'den 121 ziyaret gelmişti. Sıralama garantisi veren GEO hizmetine temkinli yaklaşın: yapay zeka cevaplarını kimse kontrol etmiyor.
Sık sorulanlar
GEO, SEO'nun yerini mi alıyor?
Hayır, SEO'nun üstüne ekleniyor. Yapay zeka araçları cevap verirken çoğu zaman arama motorlarının dizinlerini kullanıyor; indexlenmemiş bir site yapay zekada da görünmez. GEO, bu temelin üstüne soru-cevap içerikleri, dış kaynaklar ve soru seti takibi ekler.
GEO'yu kendim yapabilir miyim?
Ölçümü ve teknik kontrolleri evet, bir öğleden sonrada. İçerik üretimi, karşılaştırma sayfaları, dizin ve liste çalışmaları ise her ay devam eden bir iş; zamanınız yoksa destek almak daha verimli olur.
GEO hizmeti ne kadar?
Firmadan firmaya çok değişiyor: tek seferlik denetimden aylık hizmete kadar. Benim hizmetimde tek paket var: aylık 1.500 dolar, 12 ay taahhütle aylık 1.000 dolar. İlk adım ücretsiz ön kontrol.
GEO'da sonuç nasıl ölçülür?
Belirlenmiş bir soru setinde markanızın kaç soruda anıldığı, kaçıncı sırada olduğu ve hangi sayfalarınızın kaynak gösterildiği izlenir. Buna ek olarak Analytics'te chatgpt.com, perplexity.ai ve gemini.google.com gibi kaynaklardan gelen ziyaretler takip edilir.
